İnternet hızınızın neden düştüğünü hiç merak ettiniz mi? İnternet hızının düşmesini sağlayan en yaygın 7 sorunu sizler için bir araya getirdik ve çözüm yollarını sunduk.
Evde internete bağlı cihazların sayısı arttıkça, bağlantı hızında düşüşler yaşamak kaçınılmaz hale geliyor. Video izlerken yaşanan donmalar, oyunlarda aniden ortaya çıkan gecikmeler (lag) veya büyük bir dosyayı indirmenin uzun sürmesi birçok kullanıcı için kaçınılmaz bir sorun. Peki internet hızı neden düşer? İnternet hızının düşmesini tek bir neden bağlayamayız. Cihazlardan, altyapıya, yazılımlardan, fiziksel kablolamaya kadar pek çok unsur bu sorunu tetikleyebilir. İçeriğimizde internet hızınızın düşmesine neden olabilecek en yaygın 7 sebebi teknik ve pratik açıdan sizler için inceliyoruz.
Bir evde aynı anda birden fazla cihaz internete bağlıysa, her cihaz mevcut internet hızından pay alır. Örneğin bir kişi Netflix'ten 4K video izlerken, diğeri çevrim içi oyun oynuyor ve bir başkası Zoom toplantısına katılıyorsa, bağlantı doğal olarak bölünür. Bu da tüm cihazlarda yavaşlamaya yol açar.
Modem arayüzüne girerek hangi cihazların aktif olarak bağlı olduğunu kontrol edebilirsiniz. Gereksiz bağlantıları geçici olarak sonlandırmak veya bant genişliği yüksek uygulamaları sınırlamak, hız kaybını azaltabilir. Ayrıca QoS (Quality of Service) özelliğini destekleyen modemlerde öncelik tanımlayarak kritik uygulamalara daha fazla hız atayabilirsiniz.
Kablosuz bağlantının performansı, modemle cihaz arasındaki mesafeye ve fiziksel engellere bağlıdır. Kalın beton duvarlar, çelik kapılar veya elektronik cihazlar (mikrodalga fırın, buzdolabı vb.) sinyal gücünü azaltabilir.
Modemi evin merkezi bir noktasına yerleştirmek ve mümkünse yüksek bir konuma koymak sinyal gücünü artırır. Ayrıca çift bant (dual-band) modem kullanarak 2.4 GHz yerine 5 GHz frekansına geçmek, daha hızlı ve stabil bağlantı sağlayabilir. Wi-Fi menzil genişletici veya mesh sistemler de sinyal alanını genişletmek için iyi bir çözümdür.
Modem ya da router cihazınızın yaşı büyükse, modern internet hızlarını desteklemeyebilir. Özellikle 100 Mbps üzerindeki hızlar için yeni nesil cihazlar gereklidir. Eski donanımlar veri aktarımını sınırlayarak performans kaybına neden olur.
Modeminizin Wi-Fi 5 (802.11ac) veya Wi-Fi 6 (802.11ax) destekleyip desteklemediğini kontrol edin. Ayrıca gigabit portlara sahip olup olmadığı da önemlidir. Cihazın firmware güncellemelerini almak da performansı doğrudan etkiler.
Özellikle ADSL veya VDSL gibi bakır kablo altyapılarında santrale olan uzaklık, internet hızında belirleyici bir faktördür. Uzaklık arttıkça sinyal zayıflar ve hız düşer. Ayrıca, zamanla aşınmış veya oksitlenmiş kablolar da veri iletiminde sorun yaratır.
Altyapı sorgulaması yaparak santrale uzaklığınızı öğrenebilir ve buna uygun hız paketini tercih edebilirsiniz. Mümkünse fiber altyapıya geçiş talep edebilir, iç tesisattaki kabloların kalitesini kontrol ettirebilirsiniz.
Bazı internet servis sağlayıcıları, belirli veri limitleri aşıldığında hızı bilinçli olarak sınırlandırabilir. Ayrıca yoğun saatlerde (akşam 20:00-23:00 gibi) altyapı yük altına girer ve bu da hızda düşüşe neden olabilir.
İSS’nizin taahhüt ettiği hızlarla sizin yaşadığınız hız arasında fark varsa, bunu hız testleriyle belgeleyip servis sağlayıcı ile görüşebilirsiniz. Trafik yoğunluğu kaynaklı düşüşlerde akşam saatleri dışında test yaparak kıyaslama yapabilirsiniz.
Antivirüs güncellemeleri, sistem yedeklemeleri, bulut senkronizasyonu veya oyun platformlarının otomatik güncellemeleri bant genişliğini fark edilmeden tüketebilir.
Görev Yöneticisi (Task Manager) veya ağ izleme araçları ile hangi uygulamanın ne kadar veri kullandığını takip edebilirsiniz. Gereksiz güncellemeleri kapatmak veya indirme zamanlarını elle ayarlamak bağlantı kalitesini artırabilir.
Modem ile priz arasındaki kabloda, splitter'da veya prize giren uçlarda oksitlenme, gevşeklik ya da kırık varsa internet hızınız ciddi şekilde etkilenebilir.
Kablo bağlantılarını gevşeklik, bükülme veya kırılma yönünden gözden geçirin. Modemi doğrudan hatta bağlayarak splitter kaynaklı sorunları test edebilirsiniz. Gerekirse servis sağlayıcınızdan teknik destek talep edebilirsiniz.
İnternet hızındaki düşüşlerin nedenlerini öğrendikten sonra, bu sorunların üstesinden gelmek için neler yapabileceğinizi bilmek de en az o kadar önemlidir. Aşağıdaki öneriler, evinizde daha hızlı ve kararlı bir internet deneyimi yaşamanız için yardımcı olacaktır.
Yeni nesil modemler, daha geniş kapsama alanı ve daha yüksek hız sunabilir. Eski cihazlar modern bağlantı standartlarını desteklemeyebilir, bu yüzden mümkünse Wi-Fi 5 (802.11ac) ya da Wi-Fi 6 (802.11ax) destekli bir cihaza geçin. Ayrıca modem arayüzünden düzenli olarak yazılım (firmware) güncellemelerini kontrol edin.
Wi-Fi kablosuz rahatlık sunar ama istikrar açısından Ethernet her zaman daha güvenilirdir. Özellikle oyun oynarken, canlı yayın yaparken veya büyük dosyalar indirirken Ethernet kablosu kullanmak internet hızınızı doğrudan artırabilir.
Modemi evin merkezi, yüksek ve açık bir noktasına yerleştirin. Duvar, mobilya ve elektronik cihazlar gibi engellerden uzak tutmaya çalışın. Bu, sinyalin daha geniş bir alana yayılmasını sağlar. Geniş alanlar için Mesh Wi-Fi sistemleri tercih edilebilir.
Ağda sürekli internete bağlı ama kullanılmayan cihazlar varsa, bu cihazlar arka planda veri çekerek bant genişliğini tüketebilir. Modem arayüzünden bağlı cihazları görüntüleyip gereksiz olanları çıkarmak, tüm cihazlar için hız artışı sağlar.
Bilgisayarınızda veya mobil cihazınızda çalışan uygulamalar, farkında olmadan arka planda veri tüketiyor olabilir. Oyun platformlarının otomatik güncellemeleri, bulut servisleri veya video platformları bant genişliğini azaltabilir. Bu uygulamaları elle yönetin.
Bazı güvenlik yazılımları internet trafiğini tararken gecikmeye yol açabilir. Antivirüs yazılımınızı güncel tutun ancak hız testi gibi özel durumlar için geçici olarak devre dışı bırakabilirsiniz. Ayrıca modem arayüzündeki güvenlik ayarlarını sadeleştirmek gerekebilir.
Bağlantı kalitenizi düzenli olarak test ederek performans düşüşlerini anında fark edebilirsiniz. Testleri farklı saatlerde ve Ethernet bağlantısı üzerinden yaparak daha sağlıklı sonuçlar elde edersiniz. Altyapının desteklediği maksimum hıza ulaşıp ulaşmadığınızı bu testlerle kontrol edin.
Eğer mevcut internet paketi size yetmiyorsa, daha hızlı bir pakete geçmeyi düşünebilirsiniz. Ayrıca bölgenizde fiber altyapı olup olmadığını sorgulayarak, sağlayıcınızdan altyapı talebinde bulunabilirsiniz. Altyapı uygunsa, fiber internete geçmek uzun vadeli çözüm olur.
İnternet hızınız zaman zaman düşse de, bu durum çoğu zaman çözümsüz değildir. İlk adım olarak cihazlarınızı ve bağlantınızı kontrol etmek, ardından modem konumu, donanım kalitesi ve altyapı detaylarını incelemek büyük fark yaratabilir. Gerekiyorsa internet servis sağlayıcınızla görüşerek paket güncellemesi ya da altyapı kontrolü talep edebilirsiniz. Unutmayın, kaliteli bir internet bağlantısı yalnızca yüksek Mbps değeriyle değil, kararlı ve sorunsuz bir deneyimle ölçülür.
